Tandsteen is hard geworden en verkalkte tandplak die niet is weggepoetst of geflosst. Het ontstaat dus door een onvoldoende verwijdering van tandplak. Tandsteen heeft een ruw oppervlak waar nieuw tandplak zich gemakkelijk op kan hechten en het bevindt zich vaak bij de rand van het tandvlees. Hierdoor is het moeilijk om die gebieden goed schoon te houden, dit wordt moeilijker naarmate zich meer tandsteen vormt. Als tandplak zich eenmaal tot tandsteen heeft omgevormd is de tandarts of mondhygiënist de enige die dit weg kan halen. Tandsteen verkleurt snel, het is poreuzer dan tandglazuur. Wanneer je rookt of veel koffie en thee drinkt zal je tandsteen sneller verkleuren.
In tegenstelling tot tandplak (dit is een kleurloze laag) is tandsteen zichtbaar op je tanden. Het is te zien aan een gele of bruine kleur van tanden of tandvlees. Tandsteen kun je dus zien maar de tandarts of mondhygiënist is de enige die je kan vertellen of je ook echt tandsteen hebt, en ook die het kan weghalen.
Tandsteenvorming kun je tegen gaan door een goede mondverzorging, dus tweemaal per dag 2 minuten je tanden goed te poetsen en flossen. Hiermee haal je de plak weg en zonder plak kan zich geen tandsteen vormen. Je kunt tevens je tanden poetsen met een tandsteenremmende tandpasta.